@Articles{,
    	author	 = {Barbara Domagała and Janina Gospodarek},
    	title 	 = {{Odpowiedź olfaktometryczna wybranych szkodników roślin uprawnych na zapach pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.) oraz wpływ wodnych ekstraktów roślinnych na ich zachowanieOlfactometric response of selected crop pests to the scent of common nettle (Urtica dioica L.) and the influence of aqueous plant extracts on their behavior}},
    	journal  = {Progress in Plant Protection},
    	year	 = {2024},
    	volume   = {64},
    	number   = {1},
		pages    = {43-52},
    	abstract = {W badaniach analizowano wpływ wodnych ekstraktów z Urtica dioica L. oraz świeżych części pokrzywy na zachowanie żywieniowe Si­tona lineatus L., przeżywalność Aphis fabae Scop. na liściach bobu oraz aktywność pokarmową larw (L4) Leptinotarsa decemlineata Say. Zbadano również reakcje węchowe owadów na zapach pokrzywy. Wykazano, że 10, 20 i 30% stężenia wodnych ekstraktów ze świeżej pokrzywy istotnie hamowały żerowanie samic S. lineatus. Z kolei 10% ekstrakt z suszonej pokrzywy miał najwyraźniejszy wpływ na samce S. lineatus. Wyższe stężenia ekstraktów z pokrzywy wpływały na wzrost śmiertelności samic i larw A. fabae, przy czym świeże ekstrakty wykazywały silniejszy wpływ. Masa ciała larw L. decemlineata nieznacznie wzrosła po zastosowaniu wszystkich ekstraktów, szczególnie przy 30% stężeniu wyciągu ze świeżej pokrzywy. Pomimo że wszystkie ekstrakty ograniczały żerowanie larw L. decemlineata nie zaobser­wowano zauważalnych różnic w zależności od stężenia czy metody przygotowania ekstraktu. Badania z użyciem olfaktometru wykazały odstraszający wpływ zapachów pokrzywy na samice L. decemlineata, nie zaobserwowano jednak istotnego wpływu na zachowanieS. lineatus i uskrzydlone samice A. fabae. The study examined the impact of aqueous extracts from Urtica dioica L. and fresh nettle parts on the feeding behavior of Sitona linea­tus L., the survival of Aphis fabae Scop. on broad bean leaves, and the feeding of L4 larvae of Leptinotarsa decemlineata Say. Olfactory responses of the insects to nettle were also investigated. Results revealed that 10, 20 and 30% concentrations of aqueous extracts from fresh nettle significantly inhibited feeding in S. lineatus females. Conversely, the 10% extract from dried nettle had the most pronounced effect on S. lineatus males. Higher concentrations of common nettle extracts increased mortality in A. fabae females and larvae, with fresh extracts exhibiting a more potent impact. The body weight of L. decemlineata larvae slightly increased with all extracts, particularly the 30% concentration of fresh nettle. While all extracts reduced food consumption by L. decemlineata larvae, no discernible differences were observed based on concentration or preparation method. Olfactometer research indicated a repellent response of L. decemlineata females to common nettle odors, but no significant influence on the behavior of S. lineatus and winged A. fabae females was observed.},
		affiliation = {Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Wydział Biotechnologii i Ogrodnictwa, Katedra Ogrodnictwa , al. 29 Listopada 54, 31-425 Kraków, Polska, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Wydział Rolniczo-Ekonomiczny, Katedra Mikrobiologii i Biomonitoringu  , al. Adama Mickiewicza 21, 31-120 Kraków, Polska},
		keywords = {<em>Aphis fabae </em>Scop., ochrona biologiczna, <em>Leptinotarsa decemlineata </em>Say<em>.</em>, olfaktometr, <em>Sitona lineatus </em>L<em>.</em>, ekstrakty wodne, biological control, olfactometer, water extracts},
    	url 	 = {https://www.progress.plantprotection.pl:443/?node_id=35&ma_id=4545}
    }