@Articles{,
    	author	 = {Kinga Matysiak and Jakub Zubek and Monika Michel},
    	title 	 = {{Znaczenie biostymulatorów w adaptacji słonecznika (Helianthus annuus L.) do warunków stresowychImportance of biostimulants in sunflower (Helianthus annuus L.) adaptation to stress}},
    	journal  = {Progress in Plant Protection},
    	year	 = {2025},
    	volume   = {65},
    	number   = {3},
		pages    = {138-146},
    	abstract = {Słonecznik zwyczajny (Helianthus annuus L.) jest uprawiany w zróżnicowanych warunkach klimatycznych i charakteryzuje się wrażliwo­ścią na czynniki stresu abiotycznego, w tym głównie suszę, zasolenie, wysokie lub niskie temperatury oraz zanieczyszczenie metalami ciężkimi. Czynniki te, występujące zwłaszcza w krytycznych fazach rozwoju – kwitnienia i nalewania niełupek – prowadzą do zaburzeń fizjologicznych i metabolicznych, skutkując obniżeniem plonowania oraz jakości oleju. W ostatnich latach obserwuje się rosnące za­interesowanie wykorzystaniem egzogennie stosowanych biostymulatorów jako narzędzi wspomagających odporność słonecznika na niekorzystne warunki środowiskowe. Celem pracy był przegląd dostępnej literatury dotyczącej wpływu biostymulatorów na fizjologięi efektywność plonowania słonecznika w warunkach stresu abiotycznego. Uwzględniono działanie takich substancji, jak kwas salicylowy, kwas askorbinowy, jasmoniany, aminokwasy, tiamina, glicynobetaina oraz preparaty wieloskładnikowe. Analizowane związki wykazują zdolność do aktywacji mechanizmów obronnych, poprawy gospodarki wodnej, stabilizacji strukturalnej komórek oraz regulacji szlaków hormonalnych i enzymatycznych. Ich zastosowanie skutkuje zwiększoną tolerancją roślin na stres, poprawą parametrów morfologicz­nych i jakościowych oraz korzystnym wpływem na skład chemiczny nasion. Mimo rosnącej liczby badań, nadal brakuje jednoznacznych danych dotyczących optymalnych dawek, terminów aplikacji i mechanizmów molekularnych działania biostymulatorów. Dalsze badania, uwzględniające interakcje genotyp–środowisko–technologia, są niezbędne do pełnego wykorzystania potencjału biostymulacji w zrów­noważonej uprawie słonecznika w warunkach zmian klimatycznych. Common sunflower (Helianthus annuus L.), as a key oilseed crop cultivated across diverse climatic zones, is exposed to a wide range of abiotic stresses, including drought, salinity, extreme temperatures, and heavy metal contamination. These stressors, particularly when occurring during critical developmental stages – such as flowering and seed filling – lead to physiological and metabolic disturbances, ultimately resulting in yield reduction and diminished oil quality. In recent years, there has been growing interest in the use of exoge­nously applied biostimulants as a strategy to enhance sunflower resilience under adverse environmental conditions. The objective of this study was to review the available literature on the effects of biostimulants on physiology and yield performance of sunflower under abiotic stress. The review focused on substances such as salicylic acid, ascorbic acid, jasmonates, amino acids, thiamine, glycine betaine, and multi-component formulations. These compounds have been shown to activate plant defense mechanisms, improve water balance, stabilize cellular structures, and regulate hormonal and enzymatic pathways. Their application enhances stress tolerance, improves mor­phological and quality traits, and positively influences seed chemical composition. Despite the increasing volume of research, there re­mains a lack of conclusive data regarding optimal dosages, application timing, and molecular mechanisms of biostimulant action. Further studies accounting for genotype–environment–technology interactions are essential for the full exploitation of biostimulant potential in the sustainable cultivation of sunflower under changing climate conditions.},
		affiliation = {Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy, Władysława Węgorka 20, 60-318 Poznań, Polska, BDI-Agro , Koronowska 16, 86-022  Kotomierz, Polska, Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy, Terenowa Stacja Doświadczalna w Toruniu, Pigwowa 16, 87-100 Toruń, Polska},
		keywords = {stres abiotyczny, susza, zasolenie, temperatura, zmiany klimatu, abiotic stress, drought, salinity, temperature, climate change},
    	url 	 = {https://www.progress.plantprotection.pl:443/?node_id=35&ma_id=4588}
    }